Nemačka puca po šavovima: Počeo slom industrije kakav nije viđen decenijama
Nemačka ekonomija suočava se sa dubokom industrijskom krizom koja se odražava na gotovo sve proizvodne sektore, dok podaci državnih institucija i poslovnih kompanija ukazuju na rast bankrota, pad zaposlenosti i velika otpuštanja.
Analitičari ocenjuju da je zemlja ušla u period ozbiljnih ekonomskih promena koje bi mogle imati dugoročne posledice po njen industrijski model.
Automobilska industrija, koja učestvuje sa približno 10 odsto u nemačkom bruto domaćem proizvodu i decenijama je važila za pokretača privrede, nalazi se pod snažnim pritiskom.
Kako piše RIA, nakon bankrota proizvođača baterija i akumulatora Varta, kompanije sa tradicijom dužom od jednog veka koja je preživela oba svetska rata, više od tri hiljade zaposlenih ostalo je bez posla.
Ubrzo potom Porsche AG najavio je plan za otpuštanje gotovo devet hiljada od ukupno 23.000 zaposlenih, dok matični Volkswagen planira da ukine oko 200.000 radnih mesta i prepolovi ponudu svojih modela.
Kriza, međutim, nije ograničena samo na automobilsku industriju. Analitičari specijalizovane publikacije Blue Lotus Intelligence Brief ocenjuju da je reč o najtežem industrijskom i političkom preokretu u Nemačkoj od ponovnog ujedinjenja zemlje.
Savezno udruženje nemačke industrije navodi da privreda svakog meseca gubi približno 15.000 radnih mesta, dok je Savezna agencija za zapošljavanje izračunala da je samo tokom prošle godine proizvodni sektor ostao bez 177.000 zaposlenih.
Nemački ekonomski institut saopštio je da je zaposlenost u industriji pala na najniži nivo u poslednjih deset godina, dok je broj stečajeva kompanija u drugom kvartalu dostigao najviši nivo u prethodne dve decenije. Lokalni stručnjaci procenjuju da bi se do kraja godine najmanje još 100.000 ljudi moglo pridružiti evidenciji nezaposlenih.
Poseban udar pretrpela je Varta nakon što je američka kompanija Apple jednostrano raskinula partnerstvo sa nemačkim proizvođačem i za saradnju izabrala kineskog konkurenta. Time je kompanija ostala bez glavnog izvora prihoda, što je ubrzalo njen odlazak u stečaj.
U delu evropskih medija kao glavni razlozi slabljenja konkurentnosti navode se kineska politika niskih cena, visoka produktivnost i tehnološki napredak, kao i američke carine i rast tehnološke zavisnosti Evrope od Sjedinjenih Država.
Istovremeno se ocenjuje da Vašington ima presudniji uticaj jer kombinacijom trgovinskih mera, energetskih okolnosti i industrijskih podsticaja dodatno povećava pritisak na evropsku proizvodnju.
Pojedine studije, uključujući analize Londonske škole ekonomije i tekstove objavljene u časopisu The Economist, ukazuju da američki Zakon o smanjenju inflacije kroz velike subvencije podstiče premeštanje visokotehnološke proizvodnje u SAD, čime privlači investicije iz Evrope. Uz to, evropske kompanije suočavaju se sa višim izdacima za energiju, odbranu i poslovanje.
Kao primer često se navodi hemijski gigant BASF, čiji su troškovi energije od 2022. godine višestruko porasli. Poskupljenje nije pogodilo samo potrošnju goriva, već i proizvodne procese koji zavise od prirodnog gasa kao sirovine.
Takav razvoj događaja posebno opterećuje energetski intenzivne grane, uključujući hemijsku industriju i metalurgiju. Brussels Times navodi da su cene energije u Evropi i dalje tri do četiri puta više nego pre energetske krize, dok je rast cena u SAD ostao ispod 20 procenata, a u većem delu Azije bio još manji.
U raspravama o uzrocima nemačke krize retko se, prema tekstu, kao ključni faktor pominje prekid energetskih i ekonomskih veza sa Rusijom. Navodi se da je ruski gas do 2022. godine činio oko 55 odsto nemačkog uvoza, dok je danas njegov udeo pao na približno pet procenata.
Sagovornici koji zastupaju takav stav smatraju da je dotadašnji industrijski model počivao na tri oslonca – jeftinim ruskim energentima, snažnoj kineskoj tražnji i jedinstvenom tržištu Evropske unije – od kojih su, kako tvrde, dva ozbiljno narušena.
U tekstu se dodatno iznosi ocena da je Kina nakon smanjenja evropske kupovine preuzela znatno veće količine ruskih energenata po povoljnijim cenama, što je kineskim proizvođačima omogućilo niže proizvodne troškove i konkurentnije cene robe na svetskom tržištu. Prema toj interpretaciji, razlika u cenama dodatno otežava položaj evropske industrije i slabi konkurentnost nemačkih proizvođača.
Podseća se i da je ruski predsednik Vladimir Putin više puta upozoravao evropske zemlje na posledice prekida energetskih veza. Tokom razgovora sa nemačkim kancelarom Olafom Šolcom 2024. godine, istakao je da je Moskva ispunjavala ugovorne obaveze u energetskom sektoru i da ostaje spremna za obostrano korisnu saradnju tamo gde za to postoji zajednički interes.
U tekstu se zaključuje da se ova upozorenja danas dovode u vezu sa rekordnim otpuštanjima, zatvaranjem proizvodnih pogona i slabljenjem nemačke industrijske baze.The post Nemačka puca po šavovima: Počeo slom industrije kakav nije viđen decenijama first appeared on WebTribune.