Dia Internacional di Conservacion di Mata di Mangel: Aruba su status di UNESCO ‘Biosphere Reserve’ ta reforsa conservacion matanan di mangel.
ORANJESTAD – Dia 26 di juli, mundo henter ta celebra e Dia Internacional pa Conservacion di e Ecosistema di Matanan di Mangel (International Day for the Conservation of the Mangrove Ecosystem). Pa Aruba, e fecha aki tin un nificacion extra special e aña aki. Cu e reconocemento recien di Aruba como UNESCO ‘Biosphere Reserve’, conservacion y restauracion di nos areanan di matanan di mangel a bira un prioridad den e programa di trabou a largo plaso pa nos isla.
Directie Natuur en Milieu (DNM), UNESCO Aruba y Aruba Conservation Foundation (ACF) a uni forza pa duna un solo mensahe na pueblo di Aruba: e proteccion di nos matanan di mangel no ta simplemente trabou di un departamento of un fundacion, si no un parti esencial di e plan integral pa e desaroyo sostenibel na Aruba.
E importancia di Mondi di mata di mangel como parti e poder di 3:
Mondi di mangel no ta traha nan so pa forma e ecosistema. Hunto cu e yerba di lama y rifnan di coralnan ta forma e poder di 3: tres ecosistema cu ta conecta cu otro y cu hunto ta proteha nos costa contra p.e. erosion, tormenta y polucion di awa. Ta sostene bida marino, bida di parha di lama y ta fortalece resiliencia contra cambio di clima incluyendo subida di nivel di lama. E salubridad di un ta depende di e otro, ta p’esey proteccion di tur tres ta esencial.
Den e cuadro aki, na 2022 UNESCO ta implementa e proyecto regional “MangRes” (Mangrove Restoration: Nature-Based Solutions in Biosphere Reserves of Latin America and the Caribbean). E iniciativa aki tin un duracion di tres aña, e ta enfoca riba e evaluacion, restauracion, y proteccion di ecosistemanan di mata di mangel, integrando, conocemento cientifico y tambe local. Aunke e proyecto a cuminsa den Biosphere Reserves den region (manera na Mexico, Peru, Colombia, Cuba, Ecuador, Panama y El Salvador), e ta habri porta pa nos na Aruba intercambia conocemento, investigacion, y miho practicanan cientifico cu e red regional aki. Nos status di UNESCO ‘Biosphere Reserve’ ta un recordatorio cu cuida nos ecosistemanan ta un responsabilidad comparti entre gobierno, organisacionnan, y comunidad completo.
DNM ta reconoce e esfuersonan di conservacion di e ecosistema aki pa nos naturalesa ta uno mas saludabel pa asina beneficia hende y biodiversidad.
Kico e status di UNESCO ‘Biosphere Reserve’ ta nifica pa Aruba?
Pa sigura cu nos comunidad ta bon informa, DNM, UNESCO Aruba y ACF ta informa conhuntamente tocante e reconocemento aki:
Un ekilibrio entre hende y naturalesa: Un ‘Biosphere Reserve’ no ta un parke nacional nobo. Tampoco e ta nifica cu henter e isla ta bira un area proteha cu restriccion. E ta un reconocemento internacional cu Aruba ta compromete na dje pa haya un ekilibrio entre conservacion di naturalesa, proteccion di patrimonio cultural, bienestar di comunidad y desaroyo economico sostenibel.
Nada ta cambia inmediatamente den bida di tur dia: E reconocemento ta e inicio di un trayecto di colaboracion a largo plaso. E siguiente paso ta pa Gobierno di Aruba establece un comite di maneho cu lo desaroya un plan di maneho pa e UNESCO ‘Biosphere Reserve’. Lo prepara e plan aki hunto cu comunidad, gremionan, investigadonan, sector priva y NGO-nan.
Un vision pa Aruba su lama como un sistema conecta: Diferente cu e areanan proteha bou maneho di ACF (manera Parke Nacional Arikok, Spaans Lagoen y areanan marino protegi), e ‘Biosphere Reserve’ ta mira Aruba su tera y lama como un sistema conecta. Esaki ta reconoce cu loke ta pasa pafo di e areanan proteha ta influencia loke ta pasa paden y vice versa.
E reserva di biosfera ta consisti di 3 tipo di zona: Pa yuda balansa proteccion y desaroyo, e reserva ta parti den:
Area central (Core Zone): Areanan cu ta legalmente preoteha caba pa nan balor natural. Mayoria di mata di mangel, pero no tur, ta encontra aki
Area di barera (Buffer Zone): Areanan rond di e area central unda ta encurasha y haci esfuersonan pa investigacion, educacion, monitoreo y actividadnan sostenibel.
Zona di transicion (Transition Zone): Unda mayoria di nos ta biba, traha y tin desaroyo economico na un manera cu ta sostenibel y den harmonia cu naturalesa.
Un invitacion na e comunidad di Aruba
Conservacion di e ecosistema di matanan di mangel y e status di ‘Biosphere Reserve’ no ta duna UNESCO autoridad legal riba nos decisionnan; e decisionnan ta keda den man di Aruba. Sinembargo, pa mantene e titulo prestigioso aki, Aruba mester continua cu implementacion di e meta y principionan di ‘Biosphere Reserve’.
DNM, UNESCO Aruba y ACF ta invita e comunidad completo pa celebra e Dia Internacional pa Conservacion di e Ecosistema di Matanan di Mangel y siña mas di e balor cu e matanan aki ta brinda nos. Cuido di e areanan di nos matanan di mangel ta yuda cuida e futuro di Aruba.
The post Dia Internacional di Conservacion di Mata di Mangel: Aruba su status di UNESCO ‘Biosphere Reserve’ ta reforsa conservacion matanan di mangel. appeared first on Aruba Native.
7/24/2026 3:20:44 PM