Barski kalendar, 1. maj

Danas je 1. maj, 121. dan u godini, do kraja 2026. ostala su 244 dana. 1874. Puštene u promet prve poštanske marke u Crnoj Gori, istog dana upotrijebljen je i dnevni poštanski žig 1891. Knjaževina Crna Gora i Srbija sklopile prvi trgovački sporazum prema kojem crnogorski podanici u Srbiji imaju pravo “upravljajući se po zakonima zemaljskim, dolaziti putovati, baviti se i nastanjivati ma gdje bilo u državi, uživajući istu zaštitu i sigurnost kao i sopstveni državljani”. 1901. Knjaževina Crna Gora donijela prvi Zakon o državnom budžetu. 1919. Po nalogu Pariske mirovne konferencije, u Kotor stigla još jedna strana misija koja je imala zadatak da ispita stanje u Crnoj Gori nakon Podgoričke skupštine i Božićne pobune 1945. Devet dana prije zvaničnog okončanja Drugog svjetskog rata, na stadionu “Lovćena” na Cetinju odigrana prva međunarodna fudbalska utakmica u tek oslobođenoj zemlji, između reprezentacija Crne Gore i Albanije, završen pobjedom domaćina 2:1 1951. U Nikšiću rođen dječiji pjesnik Dragan Radulović 1956. U Nikšiću promovisane dvije nove kulturne institucije – Dječije pozorište lutaka i Dječiji bioskop 2007. Crna Gora i Sjedinjene Američke Države potpisale sporazum o odbrambenoj saradnji, SOFA sporazum 2010. Crna Gora dobila status pridruženog člana Evropske unije, pošto je stupio na snagu Sporazum EU i Crne Gore o stabilizaciji i pridruživanju 1924. GODINE: Prve velike prvomajske proslave zabilježene su u nekoliko gradova Crne Gore od strane članova Komunističke partije Jugoslavije (KPJ), odnosno Saveza komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ). U Baru je toga dana došlo do sukoba između radnika i policije. List “Radnik – Delavec” donio je na naslovnoj strani vijest da je “u Baru došlo do ozbiljnog sukoba”. Pokretač ljevičarskih pobuna protiv režima Kraljevine Jugoslavije bio je Dušan Vujović, željezničar iz Bara. *** 1940. GODINE: Omladina SKOJ-a je na Pristanu, u Popovićima, na stubovima i mostovima ka Topolici, na mostu prema Tombi, u Sutomoru ispisavala parole primjerene vremenu i aktuelnom političkom momentu: “Živjela KPJ”, “Živio SSSR”, “Živio Staljin”. U ispisavanju su, zabilježeno je, “učestvovale sve ćelije SKJ i SKOJ, a žandari nisu uhvatili nijednog od počinilaca”. Na crmničkoj Bjelasici kod Vira su bile istaknute crvene zastave, a parole ispisane na Markovom kršu i na Vodi u Kršu, kod Sotonića. Održani su sastanci na kojima se govorilo o istoriji radničkog pokreta. Na određenim mjestima kroz Vir su se rasturali i lijepili leci, umnožavani primitivnom štamparskom tehnikom. *** 1951. GODINE: Prvi put su organizovano paljene Majske vatre noć uoči Prvog maja. Kako je pisala “Pobjeda”, članovi Planinarskog društva “Rumija” i streljačke družine su “zapalili vatre na vrhovima Rumije, Haja, Vrsute, Nehaja i Lisinja”. Tokom osamdesetih, Majske vatre su najčešće paljene na Kurilu, ispod Mukovala, na Ahmetovom brijegu, ali ih je bilo i po Volujici, na Sutormanu, u Zupcima, na Lisinju, gdjegod je dopirao vidik, uz muziku i pjesmu. *** 1954. GODINE Uz bleh muziku, organizovao se tradicionalno Prvomajski uranak. Noć uoči Prvog maja provela bi se van grada, pored vatre, i čekala zora uz pjesmu. Povorka bleh-muzičara kretala je ujutro ispred restorana “Obala”, pa svirajući preko Trga Peka Dapčevića išla pješice do Biskupade i Kurila, gdje su ih čekale mnogobrojne barske porodice. Program bleh-muzike trajao je sat, dva, a onda su muzičari, njih tridesetak, kamionima odvoženi u Sutomore da bi i tamošnje stanovništvo uveseljavali za Praznik rada. *** 1974. GODINE: U novom Domu kulture održana je za građanstvo prva velika Akademija. Prethodno je Duvački orkestar “Bratstvo-Jedinstvo” svirao glavnim ulicama Topolice, od hotela “Agava”, pa Ulicom maršala Tita do Željezničkih zgrada na današnjem Trgu Vladimira i Kosare. *** 1995. GODINE: Na terenima SRC “Topolica” održan je prvi prvomajski atletski miting u Baru kao dio sportskog karavana “Velika nagrada Jugoslavije”. Aktere i nekoliko stotina gledalaca pozdravio je Miroljub Đikanović, a takmičenje je otvorio Svetozar Krstić, predsjednik Atletskog saveza Jugoslavije. Nastupilo je 179 takmičara iz Jugoslavije i Bugarske, u 17 disciplina. Za najboljeg na mitingu, gdje su bodovi vrednovani po tzv. mađarskim tablicama, proglašen je bacač kugle Dragan Perić, dok je drugi bio evropski prvak u skoku uvis Dragutin Topić. Od Barana – seniora, najbolji rezultat je na 400 m s preponama ostvarila Sanja Tripković, osvojivši drugo mjesto, dok je u istoj trci Daniela Sredanović bila peta. *** 2002. GODINE: Održana je na Ljetnjoj pozornici Doma kulture prva cjelovečernja tehno žurka u Baru, u organizaciji NVO Urbana borba iz Bara i NVO mreža mladih iz Podgorice. Ljetnja pozornica je bila oslikana brojnim grafitima, a oko dvije stotine mladih Barana i njihovih gostiju  uživali su u muzici koju su puštali di-džejevi Resident Raičević, Lili, Marko, Bee Good, Boža Podunavac i Vladimir Aćić. *** 2019. GODINE: Barska pjevačica Andrea Demirović je ekranizovala numeru “Ja sam ti san”, sa kojom je nastupila na Monteviziji. U muzičkom spotu, koji je zapravo kratki igrani film sniman u crmničkom selu Godinje, Andrea je prikazana kao vještica koju seljani žele da spale na lomači. Režirao ga je Zoran Marković Zonjo, direktor fotografije bio je Miodrag Marković, a montaže Toni Pendo. Spot je podržan od Turističke organizacije Bar. *** 2022. GODINE:   Svečano je otvorena arheološka postavka u obnovljenoj Arhiepiskopskoj palati u Starom Baru, u okviru manifestacije “Noć tvrđava”. Objekat je svečano otvorio predsjednik Opštine Dušan Raičević. Vrijednost radova iznosila je više od 130.000 eura, od čega je preko 90.000 eura stiglo iz Budžeta Vlade Crne Gore, dok je Opština Bar opredijelila preko 40 000 eura. “Noć tvrđava” se prvi put organizovala u Baru sa gradovima-partnerima: Šibenikom, Karlovcem i Banja Lukom. Arhiepiskopska palata od tada služi kao stalni izložbeni prostor u Starom gradu Baru. The post Barski kalendar, 1. maj first appeared on BARinfo.